MENU GŁÓWNE
S trona główna
O autorze
MATEMATYKA
Podstawowe wiadomości:
H istoria matematyki
H istoria w Polsce
W zory
T wierdzenia
D efinicje
W ybitni matematycy polscy
W ybitni matematycy zagraniczni
P odstawowe działy matematyki
Wybrane zagadnienia matematyczne:
I ndukcja matematyczna
R ównanie i nierówność kwadratowa
F unkcja wykładnicza
F unkcja logarytmiczna
B adanie przebiegu zmienności funkcji
R achunek prawdopodobieństwa
ROZRYWKA
A ktualności ze świata nauki
C iekawe strony
Z adania i zagadki
W ydawnictwa
C iekawe informacje
G ry logiczne
UBEZPIECZENIA PRZEZ INTERNET
Ubezpieczenia to jedna z dziedzin mojej aktywności, w której matematyka i logiczne myślenie na pewno się przydają.
Jako agent ubezpieczeniowy polecam Wam ubezpieczenia direct, czyli ubezpieczenia przez internet. Jeśli potrzebujesz ubezpieczyć:
- samochód (OC, AC, NNW)
- mieszkanie, dom lub ruchomości domowe
- wyjazd turystyczny
wejdź na moją stronę:
UBEZPIECZENIA
i wykup polisę nie wychodząc z domu. Składkę zapłacisz przelewem lub kartą.
Ubezpieczenia direct to przyszłość ubezpieczeń!
Nie trać czasu na chodzenie po agencjach, a poza tym są to ubezpieczenia najtańsze.
Powodzenia!
Wzory matematyczne
SPIS TREŚCI (liczby w nawiasach - numery odpowiednich wzorów)
Prawa de Morgana
~ (p q) ~p ~q
~ (p q) ~p ~q
Prawa de Morgana dla zdań z kwantyfikatorami
~( p(x)) ~p(x)
~( p(x)) ~p(x)
Prawo transpozycji
5) (p q) (~q ~p)
Prawa działań
a, b, c R
a + b = b + a
a * b = b * a
(a + b) + c = a + (b + c)
(a * b) * c = a * (b * c)
(a + b) * c = a * c + b * c
a + 0 = 0 + a = a
a * 1 = 1 * a = a
a * 0 = 0 * a = 0
a = b b = a
a < b a - b < 0
a > b a - b > 0
(a = b) a + c = b + c
(a = b) a - c = b - c
(a = b) a * c = b * c
[(a = b) c 0] a/c = b/c
a < b a + c < b + c
a < b a - c < b - c
[(a < b) c > 0] ac < bc
[(a < b) c < 0] ac > bc
[(a < b) c > 0] a/c < b/c
[(a < b) c < 0] ac > bc
Działania na potęgach
a, b R m, n R
an * am = an+m
an : am = an-m
(an )m = an*m
an * bn = (ab)n
an : bn = (a : b)n
n ab = n a * n b
n a/b = n a / n b dla b 0
m n a = nm a
(n a)m = n am .
n (an *b) = n an * n b = a * n b
Potęga o wykładniku całkowitym
a0 = 1 dla a 0
a-m = 1/am dla a 0, m C
Potęga o wykładniku wymiernym
a1/n = n a a 0, n N+ -{1}
am/n = (a1/n )m a>0, n N+ -{1}, m C
0m/n = 0 n N+ , m C-{1}
Własności logarytmów
a R+ -{1} b,c R+
loga 1 = 0
loga a = 1
loga (b*c) = loga b + loga c
loga b/c = loga b - loga c
loga bc - cloga b dla c R
loga b = logc b / logc a c 1
aloga b = b
Funkcja liniowa
wzór funkcji f(x) = ax + b a, b R
miejsce zerowe funkcji x = - b/a
równanie kierunkowe prostej y = ax + b
Funkcja kwadratowa
wzór funkcji f(x) = ax2 + bx + c a, b, c R
kanoniczna postać funkcji f(x) = a(x + b/2a)2 - (b2 - 4ac)/4a
wyróżnik funkcji kwadratowej = b2 - 4ac
równanie paraboli y = ax2 + bx + c
miejsca zerowe funkcji
x1 = (-b- )/2a
x2 =(-b+ )/2a
Funkcja wielomianowa
f(x) = W(x)
W - wielomian jednej zmiennej wzór funkcji
f(x) = W1 (x) / W2 (x)
W1 , W2 - wielomiany wzór funkcji
wzór funkcji homograficznej
h(x) = (bx + c)/(x-a)
b, c nie są jednocześnie równe 0
wzór funkcji potęgowej
f(x) = ax
a, - liczby rzeczywiste różne od 0
Funkcja wykładnicza
wzór funkcji
f(x) = ax gdzie a R+ -{1}
Funkcja logarytmiczna
wzór funkcji
f(x) = loga x gdzie a R+ -{1}
Funkcje trygonometryczne dowolnego kąta
- kąt, P(x,y) - dowolny punkt na końcowym ramieniu kąta , r - odległość
punktu P od początku układu współrzędnych
r = (x2 + y2 )
sin = x / r
cos = y / r
tg = y / x dla x 0
ctg = x / y dla y 0
sin2 + cos2 = 1 (jedynka trygonometryczna)
sin / cos = tg dla /2+k
cos / sin = ctg dla k
sin (- ) = - sin
cos (- ) = cos
tg (- ) = - tg
ctg (- ) = - ctg
Wzory redukcyjne
sin ( /2+ ) = cos
cos ( /2+ ) = - sin
tg ( /2+ ) = - ctg
ctg ( /2+ ) = - tg
sin ( + ) = - sin
cos ( + ) = - cos
tg ( + ) = tg
ctg ( + ) = ctg
Ogólna postać wzoru redukcyjnego
f(k* /2 ) = g( )
gdzie f,g oznaczają funkcje trygonometryczne, k {1,2,3,4}, <0, /2>
a) jeśli k=2 lub 4, to f,g są funkcjami o tej samej nazwie, je�li k=1 lub 3, to
nazwa funkcji f zmienia się na nazwę kofunkcji ,
b) liczbę g( ) poprzedzamy znakiem + lub - w zależności od tego, czy liczba
f(k* /2 ) jest dodatnia czy ujemna.
Wartości funkcji trygonometrycznych dla wybranych kątów
sin 0o = 0
cos 0o = 1
tg 0o = 0
ctg 0o nie istnieje
sin 30o = 1/2
cos 30o = 3 /2
tg 30o = 3 /3
ctg 30o = 3
sin 45o = 2 /2
cos 45o = 2 /2
tg 45o = 1
ctg 45o = 1
sin 60o = 3 /2
cos 60o = 1/2
tg 60o = 3
ctg 60o = 3 /3
sin 90o = 1
cos 90o = 0
tg 90o nie istnieje
ctg 90o = 0
Sume i różnice funkcji trygonometrycznych
sin (x+y) = sin x cos y + cos x sin y
sin (x-y) = sin x cos y - cos x sin y
cos (x+y) = cos x cos y - sin x sin y
cos (x-y) = cos x cos y + sin x sin y
sin 2x = 2sin x cos x
cos 2x = cos2 x - sin2 x
tg 2x = 2tg x / (1-tg2 x) dla x p/4+k /2 i x /2+m , k,m C
ctg 2x = (ctg2 x-1) / 2ctg x dla x k /2, k C
sin x + sin y = 2sin (x+y)/2*cos (x-y)/2
sin x - sin y = 2cos (x+y)/2*sin (x-y)/2
cos x + cos y = 2cos (x+y)/2*cos (x-y)/2
cos x - cos y = -2sin (x+y)/2*sin (x-y)/2
Równania i nierówności
równanie liniowe pierwszego stopnia
ax + b = cx + d
rozwišzanie równania liniowego1-go st.
x= (d - b) / (a -c) dla a c
równanie kwadratowe
ax2 + bx + c = 0 dla a 0
rozwišzania równania kwadratowego
x1 = (-b+ ) /2a
x2 = (-b- ) 2a
wzory Viete'a
x1 + x2 = - b/a
>br> x1 * x2 = c/a
Ciągi arytmetyczne i geometryczne
an = a1 + (n-1)r
gdzie r - różnica ciągu arytmetycznego (an )
an = (an+1 + an-1 ) / 2 an - wyrazy ciągu arytmetycznego
Sn = (a1 + an )n / 2 = [2a1 + (n-1)r]n / 2
gdzie Sn - suma n wyrazów ciągu arytmetycznego
an = a1 *qn-1
gdzie q - iloraz ciągu geometrycznego (an )
(an+1 )2 = an *an+2 an - wyrazy ciągu geometrycznego
Sn = a1 (1-qn ) / (1-q) dla q 1
Sn = n*a1 dla q = 1
gdzie Sn - suma n wyrazów ciągu geometrycznego
Pochodna funkcji
[cf(x)]' = c*f'(x)
[f(x) + g(x)]' = f'(x) + g'(x)
[f(x) - g(x)]' = f'(x) - g'(x)
[f(x) * g(x)]' = f'(x)*g(x) + f(x)*g'(x)
[f(x)/g(x)]' = [f'(x)*g(x)-f(x)*g'(x)] / [g(x)2 ]
(c)' = 0, c - ustalona liczba rzeczywista
(xa)' = a*xa-1 , a R
(sin x)' = cos x
(cos x)' = - sin x
(tg x)' = 1/cos2 x
(ctg x)' = - 1/sin2 x
h'(x) = g'[f(x)]*f'(x) gdzie funkcja h jest złożeniem funkcji f i g
(ex )' = ex
(ax )' = ax ln a a R+ -{1}
(ln x)' = 1/x
(loga x)' = 1/xln a a R+ -{1}
Wzór do twierdzenia Pitagorasa
a2 + b2 = c2
gdzie a i b to przyprostokątne w trójkącie prostokątnym, a c - przeciwprostokątna.
Pola figur
P = a2 pole kwadratu
gdzie a to długość boku kwadratu
P = a*b pole prostokąta
gdzie a i b to długości boków prostokąta
P = 1/2*a*h pole trójkąta
gdzie a to długość jednego z boków trójkąta, a h długość wysokości opuszczonej na ten bok
P = a*h pole równoległoboku
gdzie a to długość jednego z boków równoległoboku, a h to długość wysokości opuszczonej na ten bok
P = 1/2*(a+b)*h pole trapezu
gdzie a i b to długości podstaw trapezu, a h długość jego wysokości
P = 1/2*d1 *d2 pole rombu
gdzie d1 i d2 to długości przekątnych rombu
P = r2 pole koła
gdzie r to długość promienia koła
Obwód okręgu
C = 2 r
gdzie r to długość obwodu okręgu
Twierdzenie sinusów
a/sin = b/sin = c/sin = 2R
gdzie a, b, c - długości boków trójkąta, , , - kąty trójkąta, R - promień okręgu opisanego na tym trójkącie
Twierdzenie cosinusów
a2 = b2 + c2 - 2bc*cos
gdzie a, b, c - długości boków trójkąta, - kšt zawarty między bokami b, c
Kanoniczne równanie okręgu
(x - a)2 + (y - b)2 = r2
gdzie a, b - współrzędne środka okręgu, r - długość promienia
Ogólne równanie prostej
ax + by + c = 0
Przesunięcie równoległe o wektor
x' = x + a
y' = y + b
gdzie punkt P(x,y) jest punktem przekształcanym, a P'(x',y') jego obrazem, a i b - współrzędne wektora
Symetria osiowa względem osi X
x' = x
y' = - y
gdzie punkt P(x,y) jest punktem przekształcanym, a P'(x',y') jego obrazem
Symetria osiowa względem osi Y
x' = - x
y' = y
gdzie punkt P(x,y) jest punktem przekształcanym, a P'(x',y') jego obrazem
Jednokładność względem początku układu współrzędnych
x' = kx
y' = ky
gdzie punkt P(x,y) jest punktem przekształcanym, a P'(x',y') jego obrazem, k - skala jednokładności
Symetria środkowa względem początku układu współrzędnych
x' = - x
y' = - y
gdzie punkt P(x,y) jest punktem przekształcanym, a P'(x',y') jego obrazem
Obrót o dowlolny kąt dokoła początku układu współrzędnych
x' = x*cos - y*sin
y' = y*cos - x*sin
Objętości i pola powierzchni brył
V = Pp *H objętość graniastosłupa
gdzie Pp - pole podstawy graniastosłupa H - wysokość granistosłupa
S = 2*Pp + Sb pole powierzchni całk. graniastosłupa
gdzie Pp - pole podstawy graniastosłupa Sb - pole pow. bocznej
V = 1/3*Pp *H objętość ostrosłupa
gdzie Pp - pole podstawy ostrosłupa H - wysokość ostrosłupa
S = Pp + Sb pole powierzchni całk. ostrosłupa
gdzie Pp - pole podstawy graniastosłupa Sb - pole pow. bocznej
V = r2 *H objętość walca
gdzie r - promień podstawy walca H - wysokość walca
Sb = 2 r*H pole powierzchni bocznej walca
gdzie r - promień podstawy walca H - wysokość walca
Sc = 2 r(r + H) pole powierzchni całkowitej walca
gdzie r - promień podstawy walca H - wysokość walca
V = 1/3* r2 *H objętość stożka
gdzie r - promień podstawy stożka H - wysokość stożka
Sb = rl pole powierzchni bocznej stożka
gdzie r - promień podstawy stożka l - długość tworzącej stożka
Sc = r(r + l) pole powierzchni całk. stożka
gdzie r - promień podstawy stożka l - długość tworzącej stożka
V = 4/3* r3 objętość kuli
gdzie r - promień kuli
S = 4 r2 pole powierzchni kuli
gdzie r - promień kuli
Symbol Newtona
= n! / k!(n - k)!
= gdy k n
+ = gdy (k+1) n
Silnia
n! = 1*2*3*4*....*n
Wzór na permutację
Pn = n! gdzie n - ilość elementów
Wzór na kombinację
Cn k = = n! / k!(n - k)! gdzie n i k - liczby elementów
Wzór na wariację bez powtórzeń
Vn k = n! / (n - k)!
gdzie n i k - liczby elementów
Wzór na wariację z powtórzeniami
Wn k = nk
gdzie n i k - liczby elementów
Wstecz
.................................................................................................................................................................................................................................
INNE
Us taw stronę jako startową;